انتشاراشک بهار و با عنوان موسيقي ملی ايران و با دو اسم جديد و ناشناس و يا بهتر بگويم 3 اسم ناشناس( امين سالمي - حميد خزاعي و شرکت گلچين آوای شرق ) قابل توجه بود چون در زمينه اقتصاد موسيقايي هميشه يک پا يا هر دو پای مجموعه هاي منتشره ( آهنگساز و خواننده) شناخته شده است و زماني اين تعجب به اوج خود ميرسد که با نام تهيه کننده و صاحب امتياز مجموعه سرکار خانم سکينه اصلاني در کنار نوازندگان نامدارعرصه موسيقي ايران در داخل جلد سی دی مواجه مي شويم هر 3 مورد از ناشناس های فوق با جستجو در اينترنت سابقه کاريشان کم يا زياد مشخص مي شود ولي خانم اصلاني نامي است که براي اولين بار وارد عرصه موسيقي شده و در اولين قدم اقدامي کرده که شايد کمتر نام آشنايي جرات چنين کاري را در شرايط فعلي حاکم بر موسيقي داشته باشد ارکستری با18 نوازنده که اکثر آنان سابقه قابل توجهی در عرصه موسيقي دارند .

در نگاه اول عنوان موسيقي ملي ايران بدون آهنگسازی شناخته شده در اين زمينه از موسيقي وبا اين مشخصات اوليه سنگين مي نمايد ولی به هر صورت آگهي انتشار هيچ معني جز اين ندارد که (لطفا" بخريد) نه چيز ديگر؛ قضاوت بعد از شنيدن است و حال قضاوت من بعد از شنيدن مجموعه: (توضيحي که لازم است اضافه کنم اين است که در اين نوشته به بررسي تئوري استفاده شده در مجموعه مي پردازم نه بر کيفيت اجرايي قطعات) موسيقي ملی ايران نامي است که امروزه براي موسيقي تلفيقي سنتي ايراني و کلاسيک غربي استفاده مي شود و نمي توان تاثير مطلق موسيقي کلاسيک غربي را در اين نوع از موسيقي ناديده گرفت. موسيقي پاپ ايراني تقريبا" از بين رفت و موسيقي پاپ غرب با شعر فارسي جانشين شد که همه روزه در صدا و سيما – نوار فروشيها و هرجايي که موسيقي پخش مي شود به وفور ميتوان شنيد و ديگر تعريفي جز اين براي موسيقي پاپ در ايران نمانده است :موسيقي پاپ يعني درام / گيتار الکترونيک و سينتي سايزر + صداي خواننده با شعر فارسي موسيقي سنتي در ايران با ورود موسيقي غرب به ايران اشکال متنوعی به خود گرفت که شناخته شده ترين آنها را چنين می توان بررسی کرد

 1 : موسيقي سنتي به همان شکل سابق باقي ماند و در 40 سال گذشته هيچ عاملي بر هنر فاخر بودنش اثر نکرد و موسيقي هايي با اين تعريف ساخته و اجرا شد که در طول سالهای قبل ؛ موسيقي ايران چنين زيبايي بر خود نديده بود

 2 : موسيقي با عنوان موسيقي ملي متولد شد بنيان اين موسيقي را شرايط حاکم بر جامعه دوران پس از مشروطه ولی به اسم کلنل وزيري گذاشت و مرحوم خالقي واستاد صبا به ياري آموخته هايي که از وزيري داشتند اين موسيقي را تثبيت کردند شروع وتحول اين موسيقي در تاريخ موسيقي ايران بعد ازانقلاب مشروطه است و امروز به شکلهاي ديگر و متنوع شنيده و اجرا مي شود ازاجرا هاي ارکستر ملي ايران به رهبري استاد گرامي جناب فخرالديني تا ساخته هاي مرحوم ياحقي و مرحوم تجويدي و مهندس امير همايون خرم يا جناب کامبيز روشن روان و ... جواناني هم در اين زمينه فعاليت ميکنند که هرکدام خود را شاگرد و پيرو يکي از اين استادان معاصر مي دانند و سعي ميکنند گاهی بدون ذکر نام استاد خود همچون استاد خود باشند ؛

يکي ازنکاتي که در مجموعه اشک بهار با بقيه کار ها متفاوت است مشخص بودن علاقه و پيروي آهنگساز کار { امين سالمي } ازشکل اوليه اين تئوري و شخص کلنل وزيری است بدون استفاده از اصلاحاتی که در اين تئوري توسط ديگر استادان موسيقي ملي ايجاد شده است و در واقع مجددا" اين شخص تئوري اوليه کلنل وزيري راتجربه مي کند ديگر وجه تمايز اين شخص با ديگران اين است که اين جوان از اعتراف به اين مورد نيز خودداری نمی کند و در نوشته هاي خود هميشه از وزيری و کارهاي اين مرد بزرگ در موسيقي ايران سخن مي گويد با مراجعه به آدرس سايت شخصي امين سالمي به سايت تخصصی موسيقي به نام سايت طرب افزا و وبلاگ موسيقي ملي ايران ميرسيم که نوشته هاي او کاملا" نشانگر علاقه وي به کلنل وزيري است http://www.tarabafza.com http://orchestralmusic.blogfa.com هر کسي اطلاعات اوليه اي از موسيقي سنتي داشته باشد و با علم بر اينکه حميد خزاعي( خواننده مجموعه ) خواننده اي سنتي است با شنيدن مجموعه متوجه مي شود که حميد خزاعي بدون دخالت در کار فقط هر آنچه را آهنگساز خواسته بدون کم و کاست و عينا" اجرا کرده است وهمراهی براي آهنگساز بوده تابه وي اجازه دهد بعد از حدود 30 سال از در گذشت کلنل وزيري بر اساس تئوري وي کار ديگري را تجربه کند که اين اعتماد خواننده به آهنگساز در شرايطي که نه فقط در ايران بلکه در همه جهان , موسيقي را با نام خواننده مي شناسند جاي تقدير دارد چون به يقين اين مجموعه در آينده چه موفق و چه نا موفق بيش از امين سالمي(آهنگساز) ويا خانم اصلاني ( صاحب امتياز مجموعه )به نام حميد خزاعي شناخته خواهد شد مگر در شرايطي خاص کاري اين اشخاص در آينده که موضوع بحث ما نيست .

 کلنل وزيري براي نت نويسي در موسيقي ايران دو اصطلاح و علامت کرن و سري را اضافه کرده و آنها را ربع پرده معرفي کرد فاصله اي که در موسيقي سنتي ايران وجود داشت ولي چون نت نويسي غربي درموسيقي سنتي مرسوم نبود نيازي به علامت احساس نمی شد و فواصل را فقط با گوش و به شکل شنيداري تنظيم می کردند يکي از مهمترين بخش هايي که در تئوري کلنل وزيري توسط اساتيد بعدی اصلاح شد اين فواصل به اصطلاح ربع پرده است در مجموعه اشک بهار آهنگساز مجموعه بدون توجه به تئوري ربع پرده اي وزيري و يا فاصله واقعي اين اصطلاحات در موسيقي سنتي پا در تجربه اي نهاده که معمولا در همان مرحله تئوري ؛ پيش بيني شکست را به همراه دارد ؛

 او کاملا" اين فواصل سنتي ايران را حذف کرده و فقط گامهاي موسيقي غربي را مورد استفاده قرار داده است ولي در هنگام شنيدن مجموعه فقط در يک مورد از تصانيف اين پيش بيني ناموفق بودن به حقيقت بدل مي شود و در بقيه تصانيف و اورتور هااين گامها رنگ و بويي ايراني به خود گرفته واز موسيقي کلاسيک فاصله قابل توجهي مي گيرند واين مورد با توجه به نوشته هاي باقي مانده از وزيري آرزو و هدف دور از دسترس کلنل به نظر می رسد ( سرگذشت موسيقي ايران جلد 2 ) چون آثار ساخته شده وي در گام هاي غربي يا سرود بود و مارش ويا قطعات و تصانيف نامانوس نه ايراني نه کلاسيک غربي ؛ شايد امين سالمي پس از گذشت بيش از نيم قرن از مطرح شدن و حدود 30 سال فراموشي نسبي اين تئوري به هدف بنيان گزار اين تئوري برسد و اين تئوري را به شکلي ديگر در تاريخ موسيقي ايران ثبت کند اين اتفاق به يقين با اشک بهار نخواهد افتاد اشک بهار اولين تجربه اين آهنگساز است و با وجود نکات قابل توجه و مهم , در کل مجموعه خالي از ايراد نيست و فراموش نکنيم که اين اولين بار نيست که آهنگسازي اين تجربه را شروع ميکند بعد از کلنل وزيري مرحوم خالقي بيش از همه اين تجربه را آزمود ولی آنچه مهم است ادامه دادن اين تجربه و تئوريزه کردن آن وسعي در رفع نقطه ضعفهاي آن است که اميد وارم چنين اتفاقي را در آينده نزديک ببينيم تا عرصه اي ديگر براي پر بار تر کردن موسيقي ايراني ايجاد شده و پس از موسيقي سنتي و موسيقي ملي به شکل امروزي و مرسوم آن ؛ ماه ديگري در آسمان موسيقي ايران از پس ابرهاي تجربه پديدار شود.

4/12/1385 تهران

رضا بشردوست 45 ساله  /  کارشناس موسيقي و نوازنده تار و پيانو / کارشناس ارشد پژوهش هنر
(اين نوشته در اسفند ماه 85 براي روزنامه اعتماد ارسال شد ولي ظاهرا" مورد توجه هيئت نظارت آن روزنامه قرار نگرفت)