گروه موسیقی دستان که از 28 تیرماه کنسرت چهار روزه خود را در کاخ نیاوران آغاز کرده بود،شب گذشته آخرین اجرا خود را به پایان برد.
این گروه موسیقایی پس از دو سال ،در دو بخش به اجرای برنامه پرداختند؛بخش نخست به موسیقی سازی اختصاص داشت و قطعاتی از ساخته های حسین بهروزی نیا (نوازنده بربط گروه دستان) در مایه ابوعطا، مقدمه و چهارمضراب چهارپاره و ساخته های حمید متبسم (نوازنده تاروسه تار) درمایه اصفهان،همایون و دشتی،چهار مضراب، قطعه بیداد و پروازخیال توسط گروه اجرا شد.
اهمیت به مخاطب یا ضعف گروه؟
از نکات قابل توجه در آثار بهروزی نیا و متبسم استفاده زیاد از ریتم های تکراری و گردش های نامحسوس ملودیک بود. متبسم قبلا گفته بود،اعتقاد وی به تکرار به نوعی از آهنگسازی منجر شده که در آن تغییرات ناملموس به نظر بیاید وبه خستگی شنونده منجر نشود.
اهمیت دادن به مخاطبان از ویژگی شاخص گروه دستان است ؛به فرض مثال فرصت تکنوازی که در این کنسرت به نوازنده های ساز های مختلف داده شده ؛ به گونه ای تنظیم و زمان بندی شده بود که هر ساز فقط سه تا چهار دقیقه فرصت یکه تازی داشت وآهنگساز با ریتمی حماسی یا فولکلور، تکنواز را به گروه نوازی دعوت می کرد.
در این راستا بسیاری از منتقدان این ویژگی را ازجمله ضعف های این گروه موسیقایی می دانند و معتقدند که تکنوازی در این گروه در چند سال اخیر افت کرده ودچار ضعف شده است.
هر چند سعید فرج پوری گفته است که :آثار گروه دستان از پیام های جدید،بافت تازه،ملودی ، ریتم های و تنظیم های خاص برخوردار است که فقط مختص این گروه است.اما آثار این گروه را می توانیم در ادامه کار پرویز مشکاتیان بدانیم.
دركنسرت گروه دستان اگرچه درنوع كارها تحولي خاص رخ نداده است و پايه تمامي كارها همان است كه در ساليان قبل ريخته وبنا گذاشته شد، اما برخي ظرافتها به چشم مي آمد كه نشان از عميق تر شدن كار آنها در اجرا داشت .براي نمونه تنوع سازهاي كوبه اي به نحو فزاينده اي در مقايسه با اجراهاي گذشته فزوني يافته بود.
زندگی در خارج از کشور به گفته پژمان حدادی (نوازنده تمبک )دید جهانی تر به نوع آهنگسازی گروه داده است.در این نوع زندگی سرعت در همه کارها نمایان و مشهود است .حال در موسیقی این گروه " ریتم" و استفاده از سازهای کوبه ای نظیر دمام،کوزه ضربانگ،دف،دایره،تمبک و ... است که حرف نخست را می زند و گرمایی دوچندان به کل کارها می دهد.
این در حالی است که شنونده موسیقی سنتی ایرانی نه علاقه به موسیقی سازی و بدون کلام دارد و نه حوصله چنین موسیقی را.
انتظار بر باد رفته
بخش دوم برنامه به موسیقی با کلام اختصاص داشت و با همراهی صدای "سالارعقیلی" آغازشد. قطعات این بخش از سعید فرج پوری (نوازنده کمانچه) بود که همه در مایه اصفهان ساخته شده بود وگروه کار خود را در این بخش با تصنیف "شمع جان"بر روی شعری از شیخ فرید الدین عطار نیشابوری آغاز کرد .
ساز و آواز، چهارمضراب انتظار،تصنیف حال خونین دلان، ساز و آواز، تصنیف شکایت دل، چهاز مضراب انتظار، تکنوازی اعضای گروه دستان و تصنیف ساغربا شعر حافظ قطعاتی بودند که در بخش دوم اجرا شدند.
سالار عقیلی اولین تجربه خود را با گروه موسیقی دستان انجام داد و بسیاری معتدند که جایگاه موسیقی آوازی در این کنسرت چنگی به دل نمی زد.نکات قابل توجه در این بخش ،تاثیر پذیری مشهود و ملموس سعید فرج پوری از موسیقی سرزمین اجدادی خود است.طبیعت زیبای کردستان و جنگ دو عنصر مهم در آهنگسازی این نوازنده کمانچه بود که در تمام این قطعات حس می شد؛البته این نوع استفاده از موسیقی نواحی در بخش نخست برنامه و با وجود دو نوازنده خراسانی الاصل جدی تر بود.
مناظره و سوال و جواب بین بهنام سامانی(نوازنده دف و کوزه ضربانگ) و پژمان حدادی(تمبک) در این کنسرت برای مخاطبان چنان تازگی داشت که در بیشتر مواقع گروه به حال خود رها شده و تصویربرجسته شده این دو نوازنده را از مانیتور دنبال می شد.
در پایان قطعه "بزن آن زخمه" با شعر شفیع کدکنی در دستگاه چهارگاه اجرا شد. این کنسرت در شرایطی که هیچ کنسرتی در این شهر 14 میلیونی در چهار ماه اخیر برگزار نشده است، با استقبال نسبتا خوبی مواجه شد.
حاشیه :
* این برنامه هر شب با 45 دقیقه تاخیر برگزار می شد.
* عده ای از حاضرین پیش از پایان برنامه این اجرا را ترک گفتند .
* روز جمعه در میان مدعوین فرهاد فخرالدینی نیز حاضر بود که گروه دستان از وی با اهدای گل تقدیر کردند .
منبع : سايت هنر و موسيقي